How/Paano
ENTL
HowPaano / Pera

Paano basahin ang payslip at suriin ang mga kaltas

Ano ang ibig sabihin ng bawat linya, alin ang sapilitan, at paano malalaman kung tama ang numero.

18 September 2026 3 min na pagbasa Read in English

Isang numero lang ang tinitingnan ng karamihan sa payslip, tapos itatabi na. Nasa ibang linya ang mga mali, at ang maling inulit nang isang taon ay mahal at mahirap ayusin.

Ipapaliwanag dito ang buong istruktura. Nagbabago ang rate at tax bracket, kaya tingnan ang kasalukuyang numero sa website ng ahensya bago mo sabihing may mali.

Hakbang 01

Paghiwalayin ang gross, taxable at net

Ang gross ay lahat ng kinita bago ang kaltas. Ang taxable income ay gross na binawasan ng sapilitang kontribusyon at hindi nabubuwisang allowance. Ang net ang pumapasok sa account mo.

Sa taxable income kinukuwenta ang buwis, hindi sa gross. Kapag malinaw ang tatlong ito, mababasa mo na ang buong payslip.

  • Kasama sa gross ang overtime, night differential at allowance.
  • Hindi nabubuwisan ang de minimis benefits hangga't nasa limitasyon.
  • Walang buwis ang 13th month hangga't nasa taunang limitasyon.
Hakbang 02

Suriin ang sapilitang kontribusyon

Apat ang sapilitan: SSS, PhilHealth, Pag-IBIG at withholding tax. May bahagi ang employer sa unang tatlo, at hindi iyon dapat lumabas bilang kaltas mo.

Bawat isa ay batay sa bracket ng sahod o porsyento na may takda, at nakatala lahat sa opisyal na talahanayan. Hanapin ang bracket mo at ihambing.

  • Sinusunod ng SSS ang monthly salary credit table.
  • Porsyento ng basic pay ang PhilHealth, hati sa employer.
  • Mababa ang karaniwang Pag-IBIG maliban kung ikaw mismo ang nagpataas.
  • Bahagi mo lang. Hindi ikinakaltas sa iyo ang bahagi ng employer.
Hakbang 03

Tingnan kung makatuwiran ang withholding tax

Tantiya ang withholding tax sa taunang buwis mo, hinati sa bawat sahod. Normal na medyo mali ito at naitatama sa katapusan ng taon.

Hindi normal ang may kaltas na buwis kahit mas mababa ang kita sa taunang exemption, o biglang malaking pagbabago kahit walang nagbago sa sahod.

  • Ihambing sa kasalukuyang BIR withholding table para sa periodo mo.
  • Lehitimong nagbabago ito kapag may bagong allowance o bonus.
  • Sa katapusan ng taon, may malaking isahang pagsasaayos.
Hakbang 04

Tanungin ang lahat ng iba pa

Bukod sa apat na sapilitan, kailangan ng nakasulat mong pahintulot ang bawat kaltas. Lehitimo lang ang hulog sa utang, union dues at kooperatiba kung pumayag ka.

  • Humingi ng nakasulat na batayan sa kaltas na hindi mo pinayagan.
  • May legal na limitasyon ang cash bond at uniform.
  • Hindi basta maikakaltas ang lugi o kulang nang walang proseso.
Hakbang 05

Kumpirmahin kung talagang naipadala ang pera

Pangako lang ang kaltas sa payslip. Ang record sa ahensya ang katotohanan. Minsan magkaiba ang dalawa, at malalaman mo lang iyon kapag may ini-claim ka na.

  • Tingnan ang SSS contributions mo online minsan sa isang taon.
  • Tingnan ang Pag-IBIG record bago mag-apply ng loan.
  • Itago ang payslip nang hindi bababa sa tatlong taon.

Panghuli

Suriing mabuti ang kaltas dalawang beses sa isang taon at itago ang lahat ng payslip. Ito ang ebidensya kapag walang lumabas na kontribusyon sa record mo.

Hiwalay doon, mag-log in sa SSS at Pag-IBIG minsan sa isang taon at tingnan kung talagang naipasok ang bayad. Magkaiba ang nakaltas at ang naipadala.